Atatürk Üniversitesinin geliştirdiği AtaZeka platformuyla güçlenen yapay zekâ ekosistemi, Açık ve Uzaktan Öğretim Fakültesinde eğitim içeriklerinin hazırlanmasından öğrenen destek hizmetlerine, kişiselleştirilmiş öğrenmeden öğrenme analitiğine kadar birçok alanda karşılık buluyor. ATA-AÖF, pedagojik ilkeleri ve erişilebilirliği merkeze alan yapay zekâ destekli uygulamalarla açık ve uzaktan öğretimde daha yenilikçi, verimli ve öğrenen odaklı bir eğitim modeli oluşturmayı hedefliyor.
Atatürk Üniversitesi, dijital dönüşüm ve yapay zekâ alanındaki çalışmalarını eğitim-öğretim süreçlerine entegre etmeye devam ediyor. Üniversite tarafından geliştirilen AtaZeka platformu, akademik ve idari süreçlerde üretken yapay zekâ teknolojilerinden güvenli bir şekilde yararlanılmasına imkân sağlarken, üniversitenin farklı birimlerinde yürütülen yapay zekâ uygulamaları da bu ekosistemin önemli parçalarını oluşturuyor.
Üniversite bünyesinde yaklaşık 1500 metrekarelik alanda kurulan ve 10 bin sunucu kapasitesine sahip veri merkezi, yerel yapay zekâ modellerinin eğitimi ve uygulanması için güçlü bir teknolojik altyapı sunuyor. Bu altyapı üzerinde çalışan AtaZeka; soru yanıtlama, belge ve metin hazırlama, görsel oluşturma ve kod yazma gibi üretken yapay zekâ işlevlerini yerine getirebiliyor. Sisteme aktarılan soru ve belgelerin üniversitenin kendi altyapısında tutulması ise kurumsal veri güvenliği ve mahremiyet açısından önemli bir avantaj sağlıyor.
ATA-AÖF'te pedagoji ve erişilebilirlik odaklı içerik üretimi
Atatürk Üniversitesi Açık ve Uzaktan Öğretim Fakültesi (ATA-AÖF) de üniversitenin yapay zekâ vizyonunu açık ve uzaktan öğretim süreçlerine taşıyor. Fakülte, yapay zekâyı yalnızca teknolojik bir araç olarak değil; çok sayıda öğrenene daha hızlı, etkili ve kişiselleştirilmiş hizmet sunulmasını sağlayan bütüncül bir eğitim teknolojisi olarak değerlendiriyor.
Bu kapsamda üretken yapay zekâ araçlarından eğitim içeriklerinin hazırlanması ve geliştirilmesi süreçlerinde de yararlanılıyor. Akademik ve teknik ekipler tarafından kullanılan üretken yapay zekâ uygulamaları; ders materyallerinin zenginleştirilmesi, soru bankalarının geliştirilmesi ve öğretim tasarımı süreçlerinin hızlandırılmasına katkı sağlıyor.
Fakültede yapay zekâ, pedagojik ilkelerin yerine geçen değil, bu ilkelerin daha etkili uygulanmasını sağlayan bir araç olarak konumlandırılıyor. Yapay zekâ destekli içerikler; öğrenme hedefleriyle uyum, kavramsal doğruluk ve öğretim tasarımı ilkeleri açısından alan uzmanları ve öğretim tasarımcıları tarafından değerlendirildikten sonra öğrenene sunuluyor. Böylece hız ve ölçek kazanımı, eğitsel kaliteden ödün verilmeden elde ediliyor.
Erişilebilirlik de bu sürecin ayrılmaz bir parçası olarak ele alınıyor. Görsellere alternatif metin eklenmesi, video içeriklere altyazı ve transkript hazırlanması, metinlerin sade ve anlaşılır bir dille yeniden yapılandırılması ve içeriklerin farklı öğrenme ihtiyaçlarına uygun çoklu formatlarda sunulması gibi işlemlerde yapay zekâdan yararlanılıyor. Bu sayede farklı koşullara sahip öğrenenlerin ders materyallerine eşit biçimde erişmesi hedefleniyor. Yapay zekâ böylece yalnızca öğrenene sunulan bir hizmet olmaktan çıkarak, eğitim içeriğinin hazırlanmasından erişilebilir biçimde öğrenene ulaştırılmasına kadar uzanan sürecin destekleyici unsurlarından biri hâline geliyor.
Yaşayan içerik ekosistemi ve kişiselleştirilmiş öğrenme
ATA-AÖF'te ders içerikleri bir kez hazırlanıp sabit bırakılan materyaller olarak değil, öğrenen etkileşimleri ve öğrenen geribildirimleri doğrultusunda sürekli güncellenen "yaşayan" bir içerik ekosistemi olarak ele alınıyor. Yapay zekâ destekli içerik üretimi ile kişiselleştirilmiş öğrenme süreçleri bu ekosistem içinde birbirini besliyor.
Öğrenme Yönetim Sistemi üzerinden öğrenenlerin ders içerikleriyle etkileşimleri takip edilirken, sınav sonuçları konu bazında analiz edilerek öğrenenlerin gelişime açık oldukları alanlar belirleniyor. Böylece öğrenene giden geri bildirim ile içeriğin geliştirilmesi arasında sürekli bir döngü oluşuyor.
Öğrenenlerin yanında 7/24 yapay zekâ: AÖFCAN
ATA-AÖF'ün yapay zekâ uygulamalarının öğrenene doğrudan temas eden önemli örneklerinden birini de AÖFCAN oluşturuyor. Yapay zekâ destekli dijital asistan AÖFCAN; öğrenenlerin kayıt, sınav, ders ve idari süreçlere ilişkin sorularına 7 gün 24 saat yanıt verebiliyor. Doğal dil işleme teknolojilerinden yararlanan sistem, öğrenenlerin sorularını bağlamıyla değerlendirerek rehberlik ve yönlendirme sunuyor.
Veriye dayalı eğitim modeli
Yapay zekâ uygulamaları öğrenen hizmetleri ve içerik üretimiyle sınırlı kalmıyor. ATA-AÖF, öğrenme analitiği ve makine öğrenmesi teknolojilerinden de yararlanarak öğrenenlerin sistem üzerindeki etkileşimlerini ve akademik performanslarını analiz ediyor.
Öğrenenlerin içerik kullanım örüntüleri ve sınav performanslarından elde edilen veriler; sınav sorularının zorluk ve ayırt edicilik düzeylerinin belirlenmesi, ölçme-değerlendirme süreçlerinin geliştirilmesi ve öğrenen performansının izlenmesi gibi alanlarda değerlendiriliyor. Elde edilen sonuçlar aynı zamanda ders içeriklerinin geliştirilmesine ve kurumsal karar alma süreçlerinin veriyle desteklenmesine katkı sağlıyor.
Yapay zekâyı kullanan değil, geliştiren bir üniversite hedefi
Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu, Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada üniversitenin hedefinin yalnızca yapay zekâ araçlarını kullanan değil; yapay zekâyı üreten, bu alanda insan kaynağı yetiştiren, verisini ve hesaplama altyapısını yöneten bir üniversiteye dönüşmek olduğunu ifade etti. Üniversite ayrıca yapay zekânın etik ve güvenli kullanımına yönelik kurumsal çalışmalar yürütürken akademik, idari ve öğrenen temsilcilerinin yer aldığı bir yapı üzerinden yapay zekâ kullanım politikalarını da geliştiriyor.
ATA-AÖF de akademik ve teknik personelin yapay zekâ okuryazarlığını artırmaya yönelik kurum içi bilgi paylaşımı ve uygulamalı eğitimlerle bu dönüşümü destekliyor. Yeni araç ve uygulamaların ekipler arasında paylaşılmasıyla fakültenin dijital öğrenme ekosisteminin güncel teknolojik gelişmeler doğrultusunda sürekli geliştirilmesi amaçlanıyor.
Atatürk Üniversitesinin AtaZeka ile oluşturduğu kurumsal yapay zekâ altyapısı ile ATA-AÖF'ün öğrenen desteği, öğrenme analitiği, yaşayan içerik ekosistemi, kişiselleştirilmiş öğrenme ve erişilebilir içerik üretimine yönelik uygulamaları birlikte değerlendirildiğinde, yapay zekânın üniversitede yalnızca teknolojik bir yenilik olarak değil, pedagojik kaliteyi ve erişilebilirliği gözeten, eğitim süreçlerinin farklı aşamalarını destekleyen bütüncül bir dönüşüm aracı olarak konumlandırıldığı görülüyor. ATA-AÖF, bu yaklaşım doğrultusunda açık ve uzaktan öğretim hizmetlerinin kalitesini, verimliliğini ve öğrenen memnuniyetini sürekli artırmayı hedefliyor.
